Διερωτώνται πολλοί ποιά η χρησιμότητα του κεριού καί του καντηλιού. Είναι άρα γε μιά συνή­θεια, ένα έθιμο ή κάτι βαθύτερο καί ουσιαστικότερο; Χρειάζεται κατ αρχήν να πούμε ότι τίποτε δεν γίνεται στην Αγία μας Εκκλησία άσκοπα και άστοχα. Τίποτε δεν είναι υπερβολικό, ξερός τύπος, χωρίς σημασία, νόημα και ουσία. Έτσι, τόσο το άναμμα του κεριού, όσο και το άναμμα του καντηλιού έχει νόημα και δεν πρέπει να γίνεται μηχανικά από τον Χριστιανό. Πίσω από την πράξη αυτή κρύβεται βαθύτατος συμβολισμός. Ο Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης μας λέγει ότι το κερί που ανάβουμε έχει έξι συμβολισμούς:

Συμβολίζει την καθαρότητα της ψυχής μας, γιατί είναι κατασκευασμένο από καθαρό κερί μέλισσας.

Επίσης την πλαστικότητα της ψυχής μας, μιά και εύκολα πάνω του μπορούμε να χαράξουμε ο,τιδήποτε.

Ακόμη την Θεία Χάρη, επειδή το κερί προέρχεται από τα άνθη που ευωδιάζουν.

Επιπλέον συμβολίζει την θέωση, στην οποία πρέ­πει να φθάσουμε, επειδή το κερί ανακατεύεται με τη φωτιά και της δίνει τροφή.

Δείχνει επίσης και το φως του Χριστού, καθώς καίει καί φωτίζει στο σκοτάδι.

Και τέλος συμβολίζει την αγάπη και την ειρήνη που πρέπει να χαρακτηρίζουν κάθε Χριστιανό, επειδή το κερί καίγεται όταν φωτίζει, αλλά και παρηγορεί τον άνθρωπο με το φως του μέσα στο σκοτάδι.

Ανάβοντας κερί χρειάζεται να θυμόμαστε ότι πρέ­πει να ζούμε μέσα στο φως που πήραμε με την βάπτι­σή μας. Γι' αυτό τη βάπτιση την ονομάζουμε και Φώτι­σμα. Γι αυτό και στη διάρκεια της βαπτίσεως κρατάμε αναμμένες λαμπάδες. Το φως αυτό είναι το πυρ της Πεντηκοστής, το φως του Αγίου Πνεύματος. Και το φως αυτό ανανεώνεται μέσα μας στην ψυχή μας, κάθε φορά που συμμετέχουμε στη Θεία Λειτουργία και κάθε φορά που κοινωνούμε και προσευχόμαστε.

Τό άναμμα του καντηλιού ενέχει τον συμβολισμό ότι προσφέρεται ως θυσία σεβασμού και τιμής προς τον Θεό και τους Αγίους του. Συμβολίζει επίσης, το φως του Χριστού που φωτίζει κάθε άνθρωπο, καθώς επίσης συμβολίζει και το γνωστό παράγγελμα του Κυρίου μας ότι πρέπει να είμαστε, οι χριστιανοί, τα φώτα του κό­σμου. Το κερί, καθώς καίγεται, φωτίζει το περιβάλλον του. Έτσι και ο συνειδητός χριστιανός, όταν θυσιάζε­ται για την αγάπη του θεού, φωτίζει τους συνανθρώπους του και τους δείχνει τον δρόμο της σωτηρίας.Το έλαιον, το λάδι δηλ. που καίει στα καντήλια  μας, "τον του Θεού ύπεμφαίνει έλαιον" γράφει ο Αγ. Συμεών Θεσσαλονίκης, το έλεος του Θεού που φανερώθηκε, όταν η περιστερά του Νώε επέστρεψε στην Κιβωτό για να σημάνει την παύση του κατακλυσμού, έχοντας στο ράμφος της κλάδο ελαίας, ή όταν ο Ιησούς, καθώς προσευχόταν εκτενώς, επότιζε με τους θρόμβους του ιδρώτος του την ελιά, κάτω από τα κλαδιά της οποίας γονάτισε την μαρτυρική εκείνη νύχτα, στο Όρος των Έλαιών. Βέβαια, όλοι ξέρουμε πως απείρως ανώτερος του υλικού φωτισμού είναι ο εσωτερικός, αγιοπνευματικός φωτισμός. Το λάδι συμβολίζει το άπειρο έλε­ος του Θεού, αλλά και τα κανδήλια συμβολίζουν την Εκκλησία που είναι μεταδοτική Θείου ελέους και φω­τιστική. Συμβολίζουν βέβαια τους ίδιους τους αγίους που το Φως τους έλαμψε, κατά το λόγο του Κυρίου, «έμπροσθεν των ανθρώπων, όπως ίδωσι τα καλά έργα και δοξάσωσι τον Πατέρα τον εν τοις ουρανοίς».

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους πρέπει οι Ορθόδοξοι να ανάβουμε το καντήλι, όπως για να μας θυμίζει για παράδειγμα:

-την ανάγκη για προσευχή,

-ότι,ο Χριστός είναι το μόνο αληθινό Φώς και η πίστη σε Αυτόν είναι Φώς,

-ότι η ζωή μας πρέπει να είναι φωτεινή,

-ότι, όπως το καντήλι απαιτεί το δικό μας χέρι για να ανάψει, έτσι και η ψυχή απαιτεί το χέρι του Θεού, τη Χάρη Του δηλαδή,

-ότι πρέπει το θέλημά μας να καεί και να θυσιαστεί για την αγάπη προς το Θεό κ.α.

Εννοείται, βέβαια, ότι το λάδι των καντηλιών πρέ­πει να είναι ελαιόλαδο και μάλιστα όσο το δυνατόν καλύτερης ποιότητος. "Αλλωστε, όπως ο Κύριος προ­σευχήθηκε στον κήπο των Έλαιών έτσι και ο ναός με τα κανδήλια μετατρέπεται σε νέο κήπο του ελέους (λαδιού), αλλά και Ελέους Θεϊκού. Τό λάδι των κε­ριών και των κανδηλιών μας θυμίζει την ευσπλαχνία του Θεού και το φως που πρέπει να έχει η ζωή μας, να είναι φωτεινή και αγία. Το αγνό κερί που παράγεται από παρθένες μέλισσες συμβολίζει την ανθρώπινη φύση του Χριστού η οποία προήλθε από την πάναγνη και παρθένο Μαριάμ. Το τρικέρι του επισκόπου συμβολίζει την Αγία Τριάδα, ενώ το δικέρι τις δυο φύ­σεις του Χριστού. Τα κεριά ή οι λαμπάδες που ανά­βουμε στη Βάπτιση συμβολίζουν το πνευματικό φως που λαμβάνει ο νεοφώτιστος. Τα κεριά της κηδείας, του τάφου και των μνημοσύνων συμβολίζουν το φως του Χριστού, στο οποίο ευχόμεθα να εισέλθει ο απο­θανών. Ο Πολυέλαιος συμβολίζει την θριαμβεύουσα Εκκλησία των Ουρανών. Τα κεριά ή τα κανδήλια του συμβολίζουν τους αγίους. Στις μεγάλες γιορτές στις Ιερές Μονές σείουν τον Πολυέλαιο, για να φανερώ­σουν ότι και οι άγιοι στα επουράνια συνεορτάσουν και συγχορεύουν με την επίγεια Εκκλησία του Χριστού.