Μερικοί λένε ότι άρχισε πριν 200 χρόνια, αλλά σχεδόν όλοι συμφωνούν ότι έχει  πάρει διαστάσεις επιδημίας και είναι ντροπή για τη σημερινή Ελλάδα,  και ντροπή για τους κατοίκους των Γουβών, της Αλικαρνασσού, της Χερσονήσου και των Μαλίων.

Αναφέρονται στα γκράφιτι που φαίνεται τώρα να  καλύπτουν τα πάντα από τοίχους κτιρίων μέχρι ιστορικά μνημεία σε όλη τη χώρα-και πολλά απ’αυτά είναι χυδαία συνθήματα  και πορνογραφικά σχέδια.

Από τους τοπικούς δήμους μας μέχρι τους δρόμους της Αθήνας, το γκράφιτι συνεχίζει να εξαπλώνεται με πρωτοφανή ρυθμό.

Το εργαστήριο πληροφορικής απέναντι από το
Λύκειο Γουρνών, με τις προσβλητικές λέξεις θαμπωμένες

«Είναι ντροπή, και είναι επικίνδυνο,» είπε ο Φρίξος Κουμαρτζής, ένας κοινοτικός ηγέτης στις Γούρνες, αναφερόμενος στα αναρίθμητα συνθήματα  που παραμορφώνουν την όψη των σχολείων στη βάση, τα περιβάλλοντα κτίρια και περιφράξεις. «Μέσα σε μια νύχτα περισσότερα από 200 συνθήματα προστέθηκαν στα ήδη υπάρχοντα...και αυτό μόνο γύρω από τις Γούρνες. «Και τι γίνεται με τις προσβλητικές λέξεις και τα υβριστικά συνθήματα;» συνέχισε. «Μερικά απ’αυτά είναι τόσο ακραία, προσβάλλουν τη μητρότητα, και ένα από αυτά βρίσκεται σε κοινή θέα εδώ και δύο χρόνια ακριβώς δίπλα στην είσοδο του γυμναστηρίου των τεσσάρων σχολείων, και ακριβώς δίπλα στο δημαρχείο.»

Ο κ. Κουμαρτζής επίσης επεσήμανε ότι μερικά γκράφιτι είναι τόσο άσχημα που σβήνουν ολοκληρωτικά οδικές επιγραφές όπως «στενή γέφυρα» και «στοπ», που παρουσιάζουν πιθανά επικίνδυνες καταστάσεις. «Δεν είμαι ειδικός αλλά πιστεύω ότι ένας διάλογος με τα παιδιά από μερικούς ευαίσθητους ανθρώπους της εξουσίας ίσως έδινε μία κοινή λύση και ίσως βοηθούσε με άλλα προβλήματα και δικαιώματα του νεοεκλεγμένου συμβουλίου νέων στο δήμο μας,» είπε.

Μία αναψοκοκκινισμένη μητέρα, συνοδεύοντας τη μικρή της κόρη από το δημοτικό στη βάση, την έσπρωξε γρήγορα , προστατεύοντάς την με το σώμα της σε μία προσπάθεια να κρατήσει την ευαίσθητη κόρη της από το να παρατηρήσει μία ιδιαίτερα απαράδεκτη λέξη γραμμένη με σπρέι.

«Είναι ντροπή,» μουρμούρισε σε κανέναν συγκεκριμένα, καθώς αναζητούσε καταφύγιο στην προστασία του αυτοκινήτου της και έφευγε οδηγώντας.

Ακριβώς έξω από το Καλλιτεχνικό Σχολείο
Ηρακλείου στις Γούρνες-η διορθωμένη εκδοχή

Ο Ευάγγελος Χατζάκης, αντιδήμαρχος Γουβών  που είναι υπεύθυνος για τα σχολεία, δεν ήταν διαθέσιμος, αλλά ο Γιώργος Μεραμβελιωτάκης, επίσης αντιδήμαρχος του οποίου οι ευθύνες περιλαμβάνουν καθαρισμούς και συντήρηση, είπε ότι όταν λαμβάνουν μία αναφορά για γκράφιτι σε σχολικά κτίρια, γενικά προγραμματίζουν έναν εργάτη για να τα καθαρίσει ή να τα  βάψει.

«Δεν γνώριζα ότι υπήρχε γκράφιτι πάνω στους τοίχους των εργαστηρίων πληροφορικής του λυκείου και του μουσικού σχολείου καθώς δεν έχω βρεθεί μέσα στην περιοχή του σχολικού συγκροτήματος εδώ και λίγο καιρό,» είπε στα Χρονικά . «Θα διατάξω ένα γρήγορο καθαρισμό και θα συζητήσω με τον κ. Χατζάκη για να δω τι  άλλο μπορεί να γίνει..»

Ο κ. Μεραμβελιωτάκης είπε « ένας διάλογος με τα παιδιά, τους γονείς και άλλους ενδιαφερόμενους ντόπιους και έναν εκπρόσωπο του Δήμου είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να μεταδώσουμε τα λάθη της παραμόρφωσης των σχολικών κτιρίων ή οποιασδήποτε ιδιοκτησίας.»

Σε εθνικό επίπεδο, οι αρχές διαρκώς αναφέρονται στο πρόβλημα του γκράφιτι ως μία Ελληνική τραγωδία, καθώς οι εκκλησίες και οι αρχαιολογικοί χώροι, που απολάμβαναν στο παρελθόν ασυλία από τα γκράφιτι και τις στυλιζαρισμένες υπογραφές γνωστές ως tagging, τώρα αποτελούν με αυξανόμενο ρυθμό μέρος της δράσης καθώς το φαινόμενο εκτινάσσεται στην Αθήνα. Οι επισκέπτες στην Αθήνα δεν μπορούν να μην παρατηρήσουν την ποσότητα των γκράφιτι στην πόλη. Οποιαδήποτε επιφάνεια μπορεί να βαφτεί με σπρέι καλύπτεται από έναν τρελό αριθμό υπογραφών και σχεδίων. Όμορφα ανακαινισμένα νεοκλασικά σπίτια από τα τέλη του 19^ου αιώνα συνήθως απολαμβάνουν μερικές μέρες ή εβδομάδες πριν καλυφθούν με γκράφιτι και οι ιδιοκτήτες εμπλέκονται σε πόλεμο που τελικά χάνουν και παραδίδονται στα παιδιά. Ένα χτυπητό παράδειγμα είναι η Πλατεία Συντάγματος, ένα από τα πιο πολύβουα σημεία συγκέντρωσης της Αθήνας, το οποίο πρόσφατα έγινε δημοφιλές σημείο για να συχνάζουν έφηβοι  πατιναριστές.

«Πρέπει να στέλνουμε συνεργεία για να καθαρίσουν τους τοίχους και τα σκαλιά τριγύρω περίπου μία φορά το μήνα,» είπε ο Αλέξανδρος Πουλούδης, ένας επόπτης στο γραφείο συντήρησης της πόλης των Αθηνών, σημειώνοντας ότι ένας γενικός καθαρισμός μπορεί να κοστίσει μέχρι και 2.000 ευρώ.

«Στην περίπτωση των αγαλμάτων και των μνημείων που πρέπει να αναμορφωθούν προσεχτικά, το κόστος μπορεί να υπερβεί τα 20.000 ευρώ,» είπε η ειδική  στη συντήρηση Μπέσι Αργυροπούλου.

«Όσο περισσότερο παραμένουν τα γκράφιτι πάνω στην πέτρα ή στο μάρμαρο, τόσο περισσότερο απορροφώνται,» είπε. «Δεν είναι μία γρήγορη και εύκολη επιχείρηση όπως το πλύσιμο ενός αυτοκινήτου.»

«Υπάρχει μία ανικανότητα να ξεχωρίσουμε τι είναι μνημείο, και τι δεν είναι,» σχολίασε η Ζέττα Αντωνοπούλου, μία αρχιτέκτονας που έχει κάνει εκτεταμένη έρευνα στα αγάλματα της Αθήνας, πολλά από τα οποία συνήθως σημαδεύονται με σπρέι. «Ξεφεύγει από τον έλεγχο και δεν είναι εύκολο να εξηγήσουμε γιατί.»

Η «τέχνη» αυτή έχει διανύσει μεγάλη διαδρομή από το 1810. Τότε ένας νεαρός τουρίστας στην Ελλάδα σκάλισε το όνομά του στον Αρχαίο Ναό του Ποσειδώνα στο Ακρωτήριο Σούνιο, νότια της Αθήνας.

Ο ταξιδιώτης ήταν ο 22χρονος George Gordon- ευρύτερα γνωστός ως Λόρδος Βύρων, ο ανορθόδοξος Άγγλος ποιητής που πέθανε μαχόμενος στο πλευρό των Ελλήνων στον πόλεμό τους για την απελευθέρωση εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Σήμερα, δύο αιώνες αργότερα, οι Έλληνες αρχαιολόγοι είναι υπερήφανοι για το δημιούργημα του Μπάιρον- αλλά οι σύγχρονοι καλλιτέχνες του γκράφιτι δεν είναι εξίσου ευπρόσδεκτοι.

«Το σημάδι που άφησε ο Βύρων είναι ένα ιστορικό ντοκουμέντο...οι σημερινοί νέοι γράφουν σλόγκαν, δεν είναι το ίδιο πράγμα,» λέει η Μιράντα Καρατζά, μία αρχαιολόγος που  είναι επικεφαλής του γραφείου αρχαιολογικών χώρων και μνημείων του Υπουργείου Ελληνικού Πολιτισμού.

Τα γκράφιτι καλύπτουν τα ερείπια των αρχαίων
κιόνων κάτω από την Ακρόπολη της Αθήνας

Ενώ άλλες μορφές γκράφιτι σχετικές με τον αθλητισμό ή την πολιτική υπάρχουν εδώ και πολύ καιρό στην Ελλάδα, πολλοί κάτοικοι παραμένουν ασυνήθιστοι στο πρόσφατο φαινόμενο της ζωγραφικής στο δρόμο και τις υπογραφές στους τοίχους από τα νεανικά «συνεργεία» που σημαδεύουν την περιοχή τους.

Όταν αναφερόμαστε στα σπορ, πολλά από τα γκράφιτι αντανακλούν, με τις λέξεις, τη βία και την ασέβεια που συχνά προβάλλονται στις πράξεις συγκεκριμένων οπαδών ομάδων.