Ενώ κάθεται σε ένα καφενείο στις Πάνω Γούβες, ένας σοφός ηλικιωμένος άνδρας, βλέποντας αυτοκίνητα να διαδέχονται το ένα μετά το άλλο με υπερβολική ταχύτητα στο στενό δρόμο του χωριού, κοίταξε τον φίλο του και είπε: «Ξέρεις, ο Κρητικός δε βιάζεται ποτέ μέχρι να καθίσει πίσω από το τιμόνι του αυτοκινήτου.»

Αυτή η βαρυσήμαντη δήλωση θα μπορούσε να προσεγγίζει τα όρια του χιούμορ αν δεν ήταν η θανάσιμη υποδήλωση που κρύβεται πίσω από τις λέξεις-όπως η αυξημένη ταχύτητα, η προσπέραση σε στροφή και η οδήγηση – σε υψηλές ταχύτητες - σε απόσταση μόλις μερικών εκατοστών από το αυτοκίνητο που προπορεύεται.

Πρόσφατες στατιστικές δείχνουν ότι πάνω από 80 τοις εκατό των θανάτων σε τροχαία ατυχήματα συμβαίνουν επί τόπου  και ότι η Ελλάδα και κυρίως η Κρήτη καταλαμβάνει μία από τις πρώτες θέσεις στον Ευρωπαϊκό κατάλογο των χωρών με τα περισσότερα τροχαία ατυχήματα, σύμφωνα με το Βουλευτή Ηρακλείου Βασίλη Κεγκέρογλου.

Περαιτέρω δεδομένα αποκαλύπτουν ότι τα τελευταία έξι χρόνια υπάρχει ένα τροχαίο ατύχημα στους δρόμους της Κρήτης με ένα νεκρό και ένα σοβαρά τραυματισμένο κάθε τρεις μέρες, και έναν ελαφρά τραυματισμένο κάθε μέρα. Και σε εθνικό επίπεδο, κάθε χρόνο 1550 Έλληνες χάνουν τη ζωή τους στο δρόμο, 2500 τραυματίζονται σοβαρά και 13500 τραυματίζονται ελαφρά. 

Όταν σκεφτούμε τον αριθμό των ανθρώπων που σκοτώνονται ανά όχημα, η Ελλάδα έχει τον υψηλότερο δείκτη (788 θάνατοι ανά εκατομμύριο οχημάτων) σε σύγκριση με το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (251 θάνατοι ανά εκατομμύριο οχημάτων).

Στην πραγματικότητα, με εξαίρεση την Πορτογαλία, όλες οι άλλες Ευρωπαϊκές χώρες έχουν δείκτες τροχαίων ατυχημάτων σε ποσοστό λιγότερο από το μισό του Ελληνικού.

Ο κ. Κεγκέρογλου πρόσφατα έφερε αυτό το θέμα στη Βουλή και ρώτησε: «σε ποιες άμεσες ενέργειες θα προβεί η κυβέρνηση προκειμένου να μειωθούν τα τροχαία ατυχήματα και να σταματήσουμε να θρηνούμε καθημερινά συνανθρώπους μας.»

Ο κ. Κεγκέρογλου

Είπε ότι τους πρώτους οκτώ μήνες του 2008, το γράφημα της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα έδειξε μία σοβαρή χειροτέρευση σε σύγκριση με τους αντίστοιχους μήνες από την περυσινή χρονιά. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα τροχαία ατυχήματα που κατέληξαν σε θάνατο αυξήθηκαν κατά 8.6 τοις εκατό και τα ατυχήματα που κατέληξαν σε σοβαρό τραυματισμό ανθρώπων κατά 7.8 τοις εκατό. «Σε κάθε θάνατο από τροχαίο ατύχημα, ένας ή περισσότεροι από τους παρακάτω παράγοντες εμπλέκονται πάντα: υπερβολική ταχύτητα, κατανάλωση αλκοόλ, αμέλεια της ζώνης ασφαλείας, και περιφρόνηση των απλών κανόνων της οδικής συμπεριφοράς,» λέει ο Παναγιώτης Αγγουριδάκης, διευθυντής του ΕΚΑΒ στην Κρήτη. «Και μετά ακολουθούν άλλοι παράγοντες, όπως κακοί δρόμοι, κακή οδική σήμανση, άσχετος φωτισμός, κατάσταση του οχήματος κλπ.»

Ο Τάσος Ιαβέρης, πρώην οδηγός αγωνιστικών αυτοκινήτων, πρόσφατα έδωσε διάλεξη σε μία εκδήλωση που οργανώθηκε από τη δημοτική αστυνομία Αγίου Νικολάου επάνω στο μακάβριο θέμα «Γενοκτονία πάνω στην Άσφαλτο,» τονίζοντας ότι είναι η πρωταρχική αιτία θανάτου στην ηλικιακή ομάδα 18 έως 44.

«Η εξυπνάδα, το να έχεις συνείδηση, το να γνωρίζεις και να κατανοείς τους κινδύνους και την ικανότητα να καταλαβαίνεις τις αδυναμίες σου, δηλαδή, να αντιλαμβάνεσαι την άγνοιά σου, είναι οι βασικοί κανόνες για να οδηγείς σωστά,» είπε, αναφερόμενος στους περισσότερους από 100.000 θανάτους στους δρόμους μας τα τελευταία 50 χρόνια.

Γιατί λοιπόν αυτοί οι φιλικοί, καταδεκτικοί, έξυπνοι και συμπονετικοί άνθρωποι ξαφνικά ξεχνούν τους «βασικούς κανόνες» όταν κάθονται πίσω από το τιμόνι ενός αυτοκινήτου;

Ο κ. Ιαβέρης

 «Βασικά, οι άνθρωποι αγχώνονται σχετικά με τους κινδύνους της οδήγησης, και θέλουν να τελειώνουν- να πηγαίνουν από το ένα μέρος στο άλλο-όσο  το δυνατόν πιο γρήγορα,» είπε ό Νίκος Χρονάκης, ψυχολόγος από τις Γούρνες. «Επίσης, οι Κρητικοί έχουν ένα αίσθημα παντοδυναμίας-να έχουν τον έλεγχο των πάντων - το οποίο τους δίνει μία ψευδή αίσθηση ασφάλειας.» Ο Δρ. Χρονάκης συνέχισε για να μας πει ότι μερικοί οδηγοί έχουν μία υποσυνείδητη τάση προς την αυτοκτονία και παίζουν μία μορφή ρουλέτας στο δρόμο.

«Ο Φρόιντ έχει γράψει για τα ένστικτα του θανάτου και της αγάπης, και το να οδηγείς μόνος στην Εθνική, παρακολουθώντας τα αυτοκίνητα που έρχονται από απέναντι, μερικές φορές προκαλεί το ένστικτο του θανάτου,» εξήγησε.

Ο Δρ. Χρονάκης

Ο διοικητής Νίκος Τζιράκης από την τροχαία Ηρακλείου, όταν ρωτήθηκε γιατί οι οδηγοί της Κρήτης συνεχώς κατατάσσονται σε υψηλή θέση μεταξύ των χειρότερων της Ευρώπης, είπε: «Δεν το δέχομαι αυτό.»

Και εξήγησε, ότι κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου βεβαιώνονται χιλιάδες παραβάσεις από ξένους οδηγούς και μπαίνουν στις στατιστικές.

«Ωστόσο, θα μπορούσε να ειπωθεί ότι οι ‘Ελληνες έχουν μία επιθετική οδική συμπεριφορά και είναι περισσότερο ανήσυχοι, αν θέλετε να το πούμε κι έτσι,» συνέχισε. «Ίσως το μεσογειακό ταμπεραμέντο φταίει καθώς είμαστε θερμόαιμοι άνθρωποι και αυτό ίσως συνεισφέρει σε μια συγκεκριμένη επιθετικότητα.»

Οι μεγαλύτεροι παραβάτες και συνεισφέροντες σε τροχαία ατυχήματα, σύμφωνα με το διοικητή Τζιράκη τρέχουν με υπερβολική ταχύτητα, περνούν με κόκκινο, προσπερνούν παράνομα και αγνοούν τη διπλή άσπρη γραμμή.

Ο κ. Τζιράκης εξήγησε ότι η τροχαία καθημερινά λειτουργεί ένα διπλό σύστημα ραντάρ στους αυτοκινητόδρομους του νομού Ηρακλείου.

«Κανονικά, αυτό λειτουργεί σε συνδυασμό με συνεργείο αστυνομίας, αλλά επίσης έχει τις δυνατότητες να λειτουργήσει ως μόνο φωτογραφικό ραντάρ που απλά σημειώνει το χρόνο και βγάζει φωτογραφίες, πράγμα το οποίο χρησιμοποιούμε κάποιες φορές,» είπε. «Γράφουμε περίπου 3500 κλήσεις για οδικές παραβάσεις κάθε μήνα, με τις περισσότερες για υπερβολική ταχύτητα, και βέβαια περισσότερες το καλοκαίρι όταν αυξάνεται η κυκλοφορία, και έχουμε επιπλέον βοηθητικό προσωπικό.»

Ο διοικητής δήλωσε: «μία μείωση κυρίως των θανατηφόρων ατυχημάτων, δεν εξαρτάται μόνο από την τροχαία. Πρέπει και οι υπόλοιποι εμπλεκόμενοι φορείς και υπηρεσίες να καταλάβουν και να αναλάβουν τις ευθύνες τους και τις υποχρεώσεις τους που αφορούν σωστή κυκλοφοριακή σήμανση και για τις εργασίες στον οδικό άξονα, το οδόστρωμα να αποκαθίσταται τακτικά και την εκπαίδευση οδήγησης.» 

Προσπαθώντας να καταλάβει την Κρητική νοοτροπία που αφορά την οδήγηση, τούτος εδώ ο δημοσιογράφος αποφάσισε να ρωτήσει τους δάσκαλους οδήγησης, αλλά κανένας δε συμφώνησε να μιλήσει «επισήμως» φοβούμενοι ότι θα χάσουν πελάτες. Ωστόσο, υπό τις συνθήκες της ανωνυμίας, ο ιδιοκτήτης μιας σχολής οδήγησης στην Αλικαρνασσό είπε: «Οι περισσότεροι μαθητευόμενοι οδηγοί έχουν μία κακή προαπαιτούμενη στάση προς την οδήγηση, που βασίζεται στο ότι παρακολουθούν τους γονείς τους πίσω από το τιμόνι. Έρχονται σε μας επειδή είναι υποχρεωτικό για να αποκτήσουν δίπλωμα οδήγησης.»

Ο πρώην οδηγός αγωνιστικών αυτοκινήτων, ο κ. Ιαβέρης, συνόψισε τη νοοτροπία των Κρητικών οδηγών καλύτερα όταν δήλωσε: «Τα ατυχήματα δε συμβαίνουν επειδή οι Έλληνες δεν ξέρουν να οδηγούν, αλλά επειδή δεν ξέρουν ότι δεν ξέρουν πώς να οδηγούν.»