ΙΑΤΡΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΡΟΥΤΙΝΑΣ

Του Ευάγγελου Π. Αθουσάκη MD, Παθολόγου

Μέρος I

Ο έλεγχος ρουτίνας του υγιή ενήλικα περιλαμβάνει έλεγχο ασυμπτωματικών νοσημάτων και ανεύρεση πιθανόν εν δυνάμει παραγόντων κινδύνου που συνεισφέρουν σε ασθένειες.

Ο έλεγχος για κακοήθεια είναι ένα σημαντικό τμήμα της προληπτικής ιατρικής. Οι συστάσεις περιλαμβάνουν έλεγχο ρουτίνας για καρκίνο του μαστού, του παχέος εντέρου και του τραχήλου της μήτρας.

Η τακτική φυσική εξέταση πρέπει να περιλαμβάνει μέτρηση ύψους, βάρους και αρτηριακής πίεσης κάθε 2 χρόνια. Οι ασθενείς με Δείκτη Μάζας Σώματος >30 πρέπει να λαμβάνουν οδηγίες αντιμετώπισης της παχυσαρκίας.  Επιμόρφωση σχετικά με έναν υγιεινό τρόπο διαβίωσης και διατροφής πρέπει να προσφέρεται σε όλους τους ασθενείς, με έμφαση στο περιορισμό πρόσληψης κορεσμένων λιπαρών, στην αυξημένη πρόσληψη φρούτων, λαχανικών και προϊόντων ολικής άλεσης σε συνδυασμό με σύσταση για αύξηση της καθημερινής σωματικής άσκησης. Η μέτρηση επιπέδων χοληστερίνης πρέπει να ξεκινά στα 35 χρόνια για τους άνδρες και στα 45 χρόνια για τις γυναίκες εκτός αν υπάρχει ιστορικό οικογενούς υπερχοληστερολαιμίας οπότε ο έλεγχος πρέπει να ξεκινά νωρίτερα. 

Όσον αφορά τους εφήβους και τους νεαρούς ενήλικες η προληπτική ιατρική οφείλει να περιλαμβάνει πλήρες σεξουαλικό ιστορικό, έλεγχο και ενημέρωση για μεθόδους αντίληψης και για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Σεξουαλικά ενεργές γυναίκες κάτω από τα 25 έτη πρέπει να ελέγχονται για χλαμυδιακές λοιμώξεις δεδομένου της σχέσης της λοίμωξης με χρόνια φλεγμονώδη νόσο της πυέλου και της επακόλουθης υπογονιμότητας. Το τεστ Παπανικολάου πρέπει να γίνεται κάθε 3 χρόνια  μετά την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας, μέχρι την ηλικία των 65 ετών, (εκτός και αν προηγηθεί υστερεκτομή). 

Πρέπει επιπλέον οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες να λαμβάνουν συστάσεις όσον αφορά την έκθεση στο ήλιο, το κάπνισμα, το αλκοόλ, την χρήση κράνους και ζωνών ασφαλείας, της οικογενειακής βίας και της καθημερινής άσκησης. Τα τροχαία ατυχήματα και οι αυτοκτονίες συνεισφέρουν δυστυχώς σημαντικά στην νεανική θνησιμότητα, οπότε είναι επιτακτική η ανάγκη ενημέρωσης για σωστή οδική συμπεριφορά, έλεγχο για κατάθλιψη με ανοικτές ερωτήσεις του τύπου αν ο έφηβος αισθάνεται πιεσμένος ή απειλούμενος στις διαπροσωπικές του σχέσεις ή για πιθανή κατάχρηση ουσιών που οδηγούν σε εξάρτηση από ναρκωτικά.

Οι ανοικτές αυτές ερωτήσεις μπορούν να τεθούν και από το οικογενειακό περιβάλλον και ανάλογα να αναζητηθεί κατάλληλη ιατρική βοήθεια.

ΓΙΑΤΙ Ο ΟΔΟΝΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ
ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΤΡΟΜΕΡΟΣ?

Του Νίκου Παπαδάκη, Χειρούργου Οδοντίατρου

Ο οδοντικός πόνος είναι αδιαμφισβήτητα ένας πόνος που δύσκολα αντέχεται ακόμα και με ισχυρά παυσίπονα και αποτελεί μια κατάσταση που αναγκάζει ακόμα και αυτούς που φοβούνται τον οδοντίατρο , να προσέλθουν επειγόντως στο οδοντιατρείο.

ΑΙΤΙΑ: Οδοντικός πόνος σημαίνει φλεγμονή είτε μέσα στο δόντι οπότε μιλάμε για πολφίτιδα,  είτε περιακροριζικά δηλαδή μέσα στο οστό οπότε μιλάμε για οδοντοφατνιακό εξίδρωμα. Μια τέτοια φλεγμονή έχει περίπου την  ίδια έκταση όσο μια φλεγμονή που προκαλεί ένα «σπυράκι» στο δέρμα!  Όμως μια τέτοια φλεγμονή εντός του δοντιού και του οστού αρκεί να <<σε τρελάνει στον πόνο>>. Αυτό συμβαίνει γιατί η φλεγμονή περιορίζεται εντός ενός χώρου με σκληρά τοιχώματα είτε αυτός ο χώρος είναι το δόντι είτε το οστό σε αντίθεση με το δέρμα όπου έχουμε ελαστικό τοίχωμα. Ένας τέτοιος χώρος νευρώνεται από χιλιάδες νευρικές απολήξεις  οι οποίες διατείνονται λόγω φλεγμονής και έτσι δημιουργείται στον εγκέφαλο αυτό το ανυπόφορο αίσθημα πόνου.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ: Τα παυσίπονα ειδικά όταν η φλεγμονή έχει προχωρήσει εντός του οστού είναι ανίκανα να ανακουφίσουν τους  ασθενείς οι οποίοι πολλές φορές στην απελπισία τους επιχειρούν οι ίδιοι να τρυπήσουν το απόστημα με διάφορα μέσα ή τοποθετούν διάφορα αλκοολούχα επιθέματα με κίνδυνο πρόκλησης στοματικής λοίμωξης ή χημικού εγκαύματος αντίστοιχα. Ο αποτελεσματικότερος τρόπος ανακούφισης είναι η διάνοιξη και παροχέτευση  από οδοντίατρο αν αυτό είναι εφικτό γιατί πολλές φορές οι ασθενείς δεν μπορούν να ανοίξουν το στόμα ή η αναισθησία είναι αναποτελεσματική λόγω έντονης φλεγμονής.

 ΠΡΟΛΗΨΗ: Μια τέτοια κατάσταση οξέος πόνου τις περισσότερες φορές δεν εγκαθίσταται απότομα αλλά σταδιακά, δηλαδή υπάρχει μια επιδεινούμενη ευαισθησία σε θερμά ή ψυχρά ερεθίσματα καθώς και ανεκτός πόνος κατά την μάσηση. Στην προκειμένη περίπτωση μιλάμε για χρόνιο ανεκτό πόνο που θα πρέπει να κινητοποιήσει τον ασθενή να επισκεφθεί οδοντίατρο για άμεση αποκατάσταση αφού σύντομα μπορεί να βιώσει την δυσάρεστη και επώδυνη εμπειρία είτε της πολφίτιδας είτε ακόμα χειρότερα του οξέος οδοντοφατνιακού αποστήματος. Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο η καθημερινή στοματική υγιεινή και οι τακτικές προληπτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο είναι σίγουρα η καλύτερη πρόληψη που πρέπει να ξεκινήσει από την παιδική ηλικία.

 ΈΝΑ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΕΣ
ΠΑΣΧΟΥΝ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

Περίπου 20.000 επεμβάσεις αρθροπλαστικής, κόστους 20.000 ευρώ η μία διενεργού­νται ετησίως στην Ελλάδα, ό­που υπολογίζεται ότι πά­σχουν από οστεοαρθρίτιδα περισσότερα από ένα εκα­τομμύριο άτομα, όπως ανα­κοινώθηκε με αφορμή το Τρί­το Σεμινάριο για 115 Εξελίξείς στη Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας. Σύμφωνα με τους ειδικούς, για την οστεοαρθρίτι­δα ευθύνονται κυρίως το υ­περβολικό βάρος, η καθιστι­κή ζωή και η διατροφή. Στο σεμινάριο συζητήθηκαν τα νέα χονδροπροστατευτικά φάρμακα και  παρουσιάστηκαν νέες χειρουργικές τεχνικές, όπως ολικές αντικατα­στάσεις ισχίου και γόνατος.