Ο Κόκκινος Ρυγχωτός Κάνθαρος-ενημερωτικό δελτίο

Σχεδόν δύο χρόνια πριν ο Γιάννης Ζηδιανάκης, ο γεωπόνος  για το δήμο Γουβών, έγραψε για πρώτη φορά για τον Κόκκινο Ρυγχωτό Κάνθαρο (Rhynchophorus ferrugineus), το κακό έντομο των φοινικόδενδρων που εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην Κρήτη το 2005 σε δένδρα που είχαν έρθει εισαγόμενα από την Αίγυπτο.

Από τότε υπήρξε μία μαζική αύξηση σε θανάτους φοινίκων που προκαλούνται από το έντομο.

Πρόσφατα είχα μία πολύ ενημερωτική συνάντηση με τον κ. Γιώργο Χρονάκη, τον γεωπόνο του Δήμου Μαλλίων και συζητήσαμε περαιτέρω αυτό το σοβαρό πρόβλημα, και που βρίσκεται σήμερα.

Ο κ. Χρονάκης έχει υπάρξει υπέρ-δραστήριος στις προσπάθειές του για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα και πρόσφατα ηγήθηκε της τρίτης συνάντησής του με τους τοπικούς επιχειρηματίες, ξενοδόχους και ενδιαφερόμενα μέλη από τους άλλους δήμους για να βρει τρόπους αντιμετώπισης του εντόμου. Παρόντες στη συνάντηση ήταν ο αντιπρόεδρος της Νομαρχίας Ηρακλείου και ο εντομολόγος του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ιδρύματος στην Αθήνα. (Μία σύνοψη της συνάντησης αυτής, όπως μας παρατέθηκε από τον κ. Χρονάκη, παρουσιάζεται στο δικτυακό μας φύλλο (www.ko-go.gr).

Μετά από αυτή τη συνάντηση, συμφωνήθηκε ότι η συνεργασία μεταξύ των Νομαρχιών, των Υπηρεσιών των Υπουργείων, των Δήμων και των Ερευνητικών Ιδρυμάτων πρέπει να ξεκινήσει χωρίς καθυστέρηση έτσι ώστε να ληφθούν πρακτικά μέτρα.  

Κατά τη διάρκεια της κουβέντας, ο κ. Χρονάκης δήλωσε ότι χωρίς σημαντική οικονομική βοήθεια και κεντρικό συντονισμό, υπάρχουν ελάχιστα που μπορούν να κάνουν οι τοπικοί δήμοι μας για να σταματήσουν το έντομο μόνοι τους.

Όπως συζητήθηκε στη συνάντηση, εκφράσαμε και οι δύο την ανησυχία μας για τη χωρίς διάκριση χρήση ισχυρών χημικών σε δημόσιους χώρους.

Άλλα διαθέσιμα μέτρα ελέγχου είναι:

Παγίδες φερομόνης παίζουν ένα ρόλο στον έλεγχο του αριθμού των ενήλικων σκαθαριών καθώς ψάχνουν για καινούρια σπίτια, αλλά χρειάζεται να επιμεληθούν κι αυτές επίσης. Αν δεν υπάρχουν σκαθάρια στην περιοχή σας, ίσως υπάρξουν σύντομα. Σκαθάρια σε διάμετρο χιλιομέτρου από την παγίδα θα προσελκυθούν από τη μυρωδιά.

Απομάκρυνση: Τα προσβεβλημένα δέντρα που δεν μπορούν να σωθούν πρέπει να απομακρυνθούν και να καταστραφούν για να σκοτώσουμε τα έντομα στο εσωτερικό. Αυτό γίνεται καλύτερα με το κάψιμο.

Νηματόδη: Μία καλλιέργεια αυτών των μικροσκοπικών οργανισμών εισάγεται με ένεση μέσα στο δέντρο και ψάχνουν για τη στάδιο «κάμπιας» του κανθάρου, όπου εισέρχονται και το τρώνε από μέσα.

Καλλιεργητικές μέθοδοι βοηθούν επίσης. Τα ενήλικα έχουν την τάση να πετούν μακριά από τα δέντρα ξενιστές κατά τη διάρκεια Οκτωβρίου/Νοεμβρίου και Μαϊου/Ιουνίου ψάχνοντας για νέους τόπους και συντρόφους. Καθώς ελκύονται από τη μυρωδιά των φρέσκων πληγών, είναι λογικό να μην κλαδεύουμε εκείνες τις περιόδους. Επίσης απαλλαγείτε από όλα τα κοψίματα με λογικό τρόπο. Ο καλύτερος τρόπος για να γίνει αυτό είναι το κάψιμο.

Μεταφορά: Ένα μέτρο που εφαρμόζεται ήδη είναι η απαγόρευση της μετακίνησης των φοινίκων σε μολυσμένες περιοχές. Ωστόσο, αυτό πρέπει να επιβληθεί ,και, ένα είδος αποζημίωσης χρειάζεται να εφαρμοστεί για αυτούς που τα φροντίζουν, που πρέπει να βάλουν τα φυτά τους σε καραντίνα.

Μόνο η συντονισμένη χρήση ενός συνδυασμού όλων αυτών των μέτρων θα αποδειχτεί αποτελεσματική.

Αυτή τη στιγμή ο κάνθαρος φαίνεται να έχει εξαπλωθεί  μέχρι τη Μίλατο και το Βραχάσι, και η ανησυχία είναι ότι θα φτάσει τελικά στο φοινικόδασος του Βάι. Ο κ. Χρονάκης είπε ότι οι μικρές εσοδειές ιθαγενούς φοίνικα στη Σταλίδα δεν έχουν, μέχρι τώρα, προσβληθεί. Ο κάνθαρος φαίνεται να προτιμά τον κανάριο φοίνικα, αλλά καθώς αυτοί εξαφανίζονται θα πρέπει να αλλάξουν το μενού τους (ο κάνθαρος στην πραγματικότητα έχει μία μεγάλη ποικιλία ξενιστών  και αναμένεται ότι ο επόμενος στόχος τους θα είναι η μπανανιά).

Για να συνοψίσουμε: Υπάρχουν πολλά βήματα που μπορούμε να κάνουμε για να ελέγξουμε αυτό το έντομο, και επομένως τελικά να το νικήσουμε. Ωστόσο, θα χρειαστεί μια κεντρική, συντονισμένη και δαπανηρή αντίδραση. Είναι πιθανό να προστατέψουμε τους ιδιωτικούς φοίνικες στους κήπους αλλά, αν αγωνίζεστε μόνοι σας, μόλις σταματήσετε, τα ενήλικα έντομα θα μετακομίσουν από τις γειτονικές περιοχές.