Η χειρότερη απ' όλες τις φυλακές

Υπάρχουν φυλακές με κάγκελα. Οι πιο συνηθισμένες. Εξάλλου, όταν λέμε ή σκεφτόμαστε τη λέξη "φυλακή", έρχεται στο μυαλό μας ένα μέρος απ' το οποίο δε μπορούμε να βγούμε έξω, ένα μέρος που σταματά την ελευθερία μας, μια κατάσταση εξαιτίας της οποίας δεν έχουμε καμία επιλογή. Άσχετα με το πού θέλουμε να πάμε, άσχετα με το τι θέλουμε να κάνουμε, εκείνα τα σιδερένια κάγκελα δε μας το επιτρέπουν. Οπότε, ένα δωμάτιο με κάγκελα είναι η φυλακή του ανθρώπου, όπως ένα κλουβί είναι η φυλακή ενός πουλιού.

Από την άλλη, υπάρχει κι ένα άλλο είδος φυλακής: αυτή που φτιάχνουμε εμείς για μας, χωρίς να συνειδητοποιούμε πως αυτή είναι η χειρότερη φυλακή απ' όλες. Κάθε μέρα, αργά αλλά σταθερά, χάνουμε το νόημα της ζωής μας με το να επιβάλλουμε στους εαυτούς μας να κάνουν πράγματα επειδή «πρέπει», με το να επιβάλλουμε στους εαυτούς μας να σκεφτόμαστε σύμφωνα με το τι είναι κοινωνικά αποδεχτό και με το να επιβάλλουμε στους εαυτούς μας να αποφεύγουν να κάνουν όλα εκείνα τα πράγματα που πραγματικά λαχταρούμε, λες και δεν έχουμε δικαίωμα να γίνουμε ευτυχισμένοι πάνω από μια φορά στη ζωή!

Η χειρότερη απ' όλες τις φυλακές είναι αυτή που εμείς φτιάχνουμε, μπαίνουμε μέσα, κλειδώνουμε την πόρτα και πετάμε τα κλειδιά. Η χειρότερη απ' όλες τις φυλακές είναι αυτή μέσα στην οποία μπαίνουμε εθελοντικά, εκείνη την οποία επιλέγουμε. Επειδή φοβόμαστε την αποτυχία, επειδή μας τρομοκρατεί η έκθεσή μας σε άλλους ανθρώπους και στον κόσμο, επειδή νιώθουμε πως ότι κι αν κάνουμε ποτέ δε θα είμαστε αρκετά καλοί ή έστω αρκετοί! Ζούμε στη χειρότερη απ' όλες τις φυλακές όταν είμαστε τόσο συμβιβασμένοι με τη ζωή μας που δεν προσπαθούμε να την εξελίσσουμε ούτε λιγάκι, δεν προσπαθούμε να την κάνουμε καλύτερη!

Κι ενώ είμαστε πολύ απασχολημένοι με το να ενισχύουμε τις φυλακές μας για επιπλέον προστασία από τον έξω κόσμο, υπάρχουν άνθρωποι εγκλωβισμένοι σε ένα τρίτο είδος φυλακής. Τι είναι αυτή η φυλακή και ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι; Η φυλακή είναι αυτή των κορμιών τους και αυτοί είναι εκείνοι οι οποίοι μας διδάσκουν να είμαστε ευγνώμονες για όσα έχουμε επειδή τίποτα στη ζωή δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο.

Γράφω αυτό το άρθρο επειδή πριν μερικές εβδομάδες διάβασα ένα βιβλίο κι ένιωσα πως άξιζε να αφιερώσω μερικές σκέψεις σε κείνους τους ανθρώπους που ζουν στην δική τους φυλακή χωρίς να το έχουν επιλέξει. Τι εννοώ;

Ο Jean Dominique Bauby ήταν ένας σαρανταδυάχρονος επιτυχημένος δημοσιογράφος, συγγραφέας και αρχισυντάκτης του περιοδικού ΕLLΕ, όταν το 1995 έπαθε βαρύ εγκεφαλικό που τον κράτησε σε κώμα για περίπου ένα μήνα. Όταν τελικά ξύπνησε, δεν μπορούσε να κουνήσει ούτε ένα μυ του σώματός του, εκτός το αριστερό του βλέφαρο. Το άλλο μέρος που μπορούσε να "κουνήσει" ήταν το μυαλό του!

Με τη δύναμη της σκέψης, σηκωνόταν από το κρεβάτι του, έβγαινε από το δωμάτιο, άφηνε πίσω του το νοσοκομείο, περιπλανιόταν στον κόσμο. Με τη δύναμη της σκέψης μπορούσε να μιλά, να περπατά, να πετάει, να ονειρεύεται την υπόλοιπη ζωή του. Φανταζόταν πως ήτανε μια πεταλούδα που μπορούσε να πετάξει οπουδήποτε, να δει και να παρατηρήσει τον κόσμο. Ο Jean Dominique Bauby έγραψε το βιβλίο του ανοιγοκλείνοντας το αριστερό του βλέφαρο στην κοπέλα που τον βοηθούσε. Για τρεις μήνες, της "έδειχνε" ξεχωριστά κάθε γράμμα για να φτιάξουν κάθε λέξη, κάθε πρόταση, κάθε παράγραφο, κάθε σελίδα... Έτσι γράφτηκε αυτό το βιβλίο, "Το σκάφανδρο και η πεταλούδα".

Ένιωθε σαν μια πεταλούδα, φυλακισμένη μέσα σε ένα σκάφανδρο. Η είδηση της έκδοσης του βιβλίου του ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να πωληθούν την πρώτη μέρα της κυκλοφορίας 25.000 αντίτυπα και την πρώτη εβδομάδα 150.000! όταν ο συγγραφέας πληροφορήθηκε την επιτυχία του βιβλίου του, προσπάθησε να χαμογελάσει και τρεις ημέρες μετά πέθανε, αφήνοντας πίσω του ένα σπουδαίο μάθημα ζωής για την αξία της ζωής και τη δύναμη της σκέψης.

Οπότε, το μυαλό μας μπορεί εύκολα να εγκλωβίσει το σώμα μας, μα είναι δυνατόν να συμβεί το αντίθετο; Μπορεί, άραγε, ένα μυαλό να εγκλωβιστεί από ένα σώμα;