Του Κλεόβουλου Χανδάνου, Παιδίατρου

Πότε Εισάγουμε Τις Στερεές
Τροφές Στο Βρέφος

Αφορμή για το άρθρο είναι η ‘βιασύνη’ που παρουσιάζουν οι μητέρες-προφανώς παρακινούμενες από τις γιαγιάδες-για την εισαγωγή στη διατροφή του βρέφους στερεών τροφών. Πολλές φορές στο ιατρείο, γιαγιάδες μου θέτουν το εξής ερώτημα: "Μα πότε θα ξεκινήσει το μωρό να τρώει φαγητό; εγώ 4 μηνών τους τάιζα μακαρόνια με κιμά!”

Παραθέτοντας κάποιες πληροφορίες, ελπίζω να δοθεί η απάντηση στο ερώτημα αυτό. Στη διατροφή του βρέφους, τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής, διακρίνουμε την περίοδο διατροφής με γάλα (0-6 μηνών), την μεταβατική περίοδο (6-12 μηνών) κατά την οποία γίνεται η σταδιακή εισαγωγή των τροφών και την περίοδο προσαρμογής (12-24 μηνών) στις νέες διαιτητικές συνήθειες.

Στους 6 πρώτους μήνες της ζωής το γάλα αποτελεί την αποκλειστική τροφή του βρέφους, το οποίο διαθέτει τη νευρομυϊκή ικανότητα να θηλάζει και να λαμβάνει μόνο υγρά, το πεπτικό του σύστημα έχει τη λειτουργική επάρκεια να πέπτει μόνο πρωτεΐνες, λίπη και τη λακτόζη που περιέχονται στο γάλα και έχει ανώριμη νεφρική λειτουργία.

Στη μεταβατική περίοδο ξεκινάει η σταδιακή εισαγωγή στη διατροφή του βρέφους των στερεών τροφών. Οι διεθνείς οργανισμοί υγείας συνιστούν αυτή να ξεκινά τον 6^ο μήνα της ζωής και οπωσδήποτε όχι νωρίτερα από τον 4^ο μήνα. Ο χρόνος αυτός καθορίζεται από τη νευροφυσιολογική ωρίμανση του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, τη διαβατότητα του εντερικού βλεννογόνου σε μακρομοριακές ενώσεις, την ενζυμική του επάρκεια και τη σταδιακή εγκατάσταση επαρκούς νεφρικής λειτουργίας. Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η κατάργηση του αντανακλαστικού προβολής της γλώσσας κατά τη σίτιση. Αυτό καταργείται τον 4^ο-6^ο μήνα και ταυτόχρονα εγκαθίσταται η ικανότητα του βρέφους να εκτελεί μασητικές κινήσεις και να καταπίνει μη υδαρές τροφές. Παράλληλα το βρέφος μπορεί και στηρίζει το κεφάλι του, κάθεται υποβασταζόμενο και αναγνωρίζει το κουτάλι. Ταυτόχρονα έχει ωριμάσει η ικανότητα πέψης και απορρόφησης πρωτεϊνών, λιπών και υδατανθράκων, το έντερο έχει αναπτύξει αμυντικούς μηχανισμούς και οι νεφροί έχουν πλέον την ικανότητα να ανταποκριθούν σε ωσμωτικά φορτία με χρησιμοποίηση μικρότερης ποσότητας νερού. Από τον 5^ο μήνα δείχνει την πείνα και την επιθυμία του για λήψη τροφής ή τον κορεσμό και την απαρέσκεια του, ανοίγοντας το στόμα ή απομακρύνοντας το κεφάλι του, αντίστοιχα. Τον 8^ο μήνα χρησιμοποιεί τα δάκτυλα του για τη σύλληψη αντικειμένων, θέλει να σιτίζεται μόνο του με το κουτάλι, πίνει νερό από το κύπελλο. Τον 10^ο μήνα αποκτά τη λειτουργία μάσησης και κατάποσης τύπου ενηλίκου. Τον 12^ο μήνα μαθαίνει να σιτίζεται μόνο του.

Στην τελευταία περίοδο (προσαρμογής) το παιδί εξελίσσεται νευρολογικά περαιτέρω και προσαρμόζεται πλήρως στη μάσηση των στερεών τροφών. Αυτή είναι και η περίοδος στην οποία πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στην ποιότητα του φαγητού.

Του Νίκου Παπαδάκη, Χειρούργου Οδοντίατρου

 Ο  Βρυγμός – Πρώτο Μέρος

Ο Βρυγμός είναι ο επιστημονικός όρος για την περιγραφή μίας κατάστασης που χαρακτηρίζεται από το ασυναίσθητο τρίξιμο και σφίξιμο των δοντιών. Δεν είναι σπάνιος. Μελέτες εκτιμούν ότι προσβάλλει το 5  με 20 τοις εκατό των ανθρώπων, ανεξαρτήτως ηλικίας και φύλου.
Ο βρυγμός συνηθέστερα εκδηλώνεται κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αυτός που υποφέρει από νυχτερινό βρυγμό, δεν το αντιλαμβάνεται. Το αντιλαμβάνεται όμως εκείνος που κοιμάται πλάι του.
Δεν πρόκειται για μία ακούσια κίνηση των γνάθων, σαν να μασάμε κάτι. Στο βρυγμό η δύναμη με την οποία μπορεί να σφίξει κάποιος τα δόντια του, κατά τη διάρκεια του ύπνου, μπορεί να είναι έως έξι φορές μεγαλύτερη από την πίεση που ασκεί πάνω σε αυτά κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτή η δύναμη δεν είναι μόνο υπερβολική, αλλά μπορεί να διαρκεί έως 40 λεπτά ανά ώρα ύπνου.
Αυτή η υπερβολική πίεση μπορεί να καταστεί βλαπτική για τα δόντια, τους μυς της μασήσεως, τα οστά των γνάθων και την κροταφογναθική άρθρωση. Η έκταση των βλαπτικών αποτελεσμάτων εξαρτάται από την ένταση της πίεσης και από τη διάρκεια της. Ο βρυγμός μπορεί να κρατήσει εβδομάδες, μήνες ή χρόνια.

Μπορεί να υποχωρήσει μόνος του, αλλά όταν παρατείνεται και εμφανίζονται ενοχλήσεις και συμπτώματα, ο ασθενής θα πρέπει να αποταθεί στον οδοντίατρο.  

Τα αίτια

Ο εγκέφαλος δεν σταματά ποτέ να εργάζεται. Ακόμα και κατά τη διάρκεια του ύπνου το υποσυνείδητο επεξεργάζεται τα προβλήματα και το στρες που αντιμετώπισε κατά τη διάρκεια της ημέρας στο χώρο της εργασίας, στο σπίτι, στο σχολείο ή ασχολείται με τα προβλήματα που πρόκειται να αντιμετωπίσει την επόμενη μέρα. Ίσως σε μία προσπάθεια διαχείρισης αυτών των προβλημάτων οι άνθρωποι να βλέπουν δυσάρεστα όνειρα ή να μιλούν στον ύπνο τους. Μπορεί όμως και να τρίζουν τα δόντια τους.

Ο νυχτερινός βρυγμός είναι η τρίτη συνηθέστερη διαταραχή του ύπνου μετά από το παραμιλητό  και το ροχαλητό. Κι ενώ οι δύο πρώτες δεν αφήνουν εμφανή σημάδια, ο βρυγμός  μπορεί να προκαλέσει σημαντικά προβλήματα.
Η αιτία του βρυγμού δεν είναι απολύτως γνωστή. Κυριότερος ωστόσο εκλυτικός παράγοντας θεωρείται το στρες. Έχει παρατηρηθεί ότι το πρόβλημα επιδεινώνεται σε περιόδους αύξησης του στρες, όταν βρισκόμαστε υπό το κράτος συναισθημάτων όπως ο θυμός ή η αίσθηση της αποτυχίας, καθώς και σε ύπαρξη πόνου ή ενοχλημάτων από κάποια άλλη περιοχή του σώματος.
Ο τύπος της προσωπικότητας που χαρακτηρίζεται από βιασύνη, επιθετικότητα και ανταγωνιστικότητα συγκεντρώνει περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσει τη διαταραχή.
Η χρήση καφεΐνης και αλκοόλ, ιδιαίτερα κατά τις πριν από την κατάκλιση ώρες, μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση.
Στους οδοντικούς αιτιολογικούς παράγοντες συγκαταλέγονται οι διαταραχές της συγκλείσεως των οδοντικών φραγμών, ενίοτε οι εξαγωγές, τα στραβά δόντια, τα κακότεχνα σφραγίσματα και οι κακότεχνες προσθετικές εργασίες.
Στους μη οδοντικούς παράγοντες συγκαταλέγονται οι παρενέργειες από ορισμένα φάρμακα όπως είναι τα αντικαταθλιπτικά, τυχόν επιπλοκές από κάποια σοβαρή εγκεφαλική βλάβη και η εκδήλωση στην περιοχή του προσώπου κάποιας σπάνιας νευρομυϊκής ασθένειας.

Συνεχίζεται τον Φεβρουάριο