|
Η Σπιναλόγκα, είναι ίσως η πιο
γνωστή νησίδα της Κρήτης. Βρίσκεται στην είσοδο του κόλπου της Ελούντας και
το αρχαίο όνομα της ήταν Καλυδωνία, ωστόσο μετά την κατάληψη της από τους
Βενετούς ονομάστηκε
Spina
(άκανθα), Longa
(μακριά). Από το 1834, ογδόντα τουρκικές οικογένειες έμεναν στο νησί ενώ το
1881, οι Οθωμανοί της Σπιναλόγκα ξεπερνούσαν τους χίλιους. Το 1903, όταν
είχαν εγκαταλείψει και οι τελευταίοι Τούρκοι τη Σπιναλόγκα, το νησί με
απόφαση της Κρητικής Πολιτείας ορίστηκε ως τόπος διαμονής των λεπρών, αρχικά
της Κρήτης και μετά από την ένωση της με την υπόλοιπη Ελλάδα το 1913,
ολόκληρης της χώρας.

Οι πρώτοι
251 λεπροί που μεταφέρθηκαν στο νησί, ήταν ήδη εξορισμένοι και απομονωμένοι
από τις τοπικές κοινωνίες στις
απόμακρες παρυφές των πόλεων, τις λεγόμενες “μεσκηνιές” που δεν τους
παρείχαν καν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Ίσως
για κάποιους από τους ανθρώπους που πήγαν στη Σπιναλόγκα, η διαμονή τους
εκεί να βελτίωσε την ποιότητα της ζωής τους αφού το λεπροκομείο που υπήρχε
εκεί διέθετε γιατρό, νοσηλευτικό προσωπικό, βοηθητικό προσωπικό, καθώς και
ιερέα.
Αρχικά οι άρρωστοι
κατοικούσαν στα κτήρια του Τουρκικού οικισμού, αλλά κατά τη δεκαετία του
’30, κατασκευάστηκαν σύγχρονα κτήρια. Παρά τις αντιξοότητες, οι ασθενείς οι
οποίοι έφτασαν τους 1000 το 1913, ανέπτυξαν μια ιδιόμορφη κοινωνικότητα με
δικούς τους κανόνες και αξίες, πολλοί δε εκ των οποίων δημιούργησαν
διαπροσωπικές σχέσεις, παντρεύτηκαν και απέκτησαν παιδιά.
Όσα παιδιά γεννιόνταν υγιή,
έπρεπε να τα δίνουν στην ενδοχώρα είτε για να τα μεγαλώσουν συγγενείς, είτε
για να τα υιοθετήσουν. Πολλοί κάτοικοι της Πλάκας, θυμούνται το σπαρακτικό
κλάμα κάποιων γυναικών την ώρα που αποχωρίζονταν τα μωρά τους.
|

Ωστόσο,
κοιτώντας την αισιόδοξη πλευρά της ζωής του τόπου εκείνου, γρήγορα
παρουσιάστηκε η ανάγκη ψυχαγωγίας των κατοίκων του νησιού, γι’ αυτό
δημιουργήθηκαν καφενεία που τα εκμεταλλεύονταν οι ίδιοι οι λεπροί. Κατά την
περίοδο της Ιταλογερμανικής Κατοχής, η ζωή στη Σπιναλόγκα δεν επηρεάστηκε,
αφού οι κατακτητές δεν τόλμησαν ούτε να αφήσουν ελεύθερους τους λεπρούς,
ούτε να μπουν στο νησί. Επίσης,
λειτουργούσαν παράνομα ραδιόφωνα φέρνοντας νέα του Λονδίνου και του Καΐρου.
Το 1948, ανακαλύφθηκε στην Αμερική το φάρμακο που θεράπευσε τον ιό της
λέπρας και από το 1948 έως το 1957, ο αριθμός των ασθενών της Σπιναλόγκα
μειώθηκε δραστικά.
Από το 1957
που έφυγαν και οι τελευταίοι ασθενείς, το νησί παραμένει ακατοίκητο, όμως
κάποια ερείπια από τις κατοικίες και το νοσοκομείο, μένουν για να θυμίζουν
αυτούς τους ανθρώπους που για 50 χρόνια η Σπιναλόγκα ήταν το σπίτι τους.
Στις μέρες μας, καταβάλλεται προσπάθεια για την αναστύλωση των κτισμάτων,
ανασυνθέτοντας την ιστορία του νησιού, ενώ οι επισκέπτες βιώνουν την ιστορία
του και απολαμβάνουν την εκπληκτική ομορφιά του φρουρίου, του νησιού και του
τοπίου.
Επίσης, από τον περασμένο Δεκέμβριο ξεκίνησαν τα γυρίσματα της σειράς “Το
νησί”, από το ομώνυμο βιβλίο της
Victoria
Hislop
και η ιστορία βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα που αφορούν τη ζωή των
κατοίκων της Πλάκας και της Σπιναλόγκας.

|