ΟΛΗ Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΙΜΙΤΕΣ

 Ο φρονιμίτης ή σωφρονιστήρας αποτελεί το τελευταίο προς τα πίσω δόντι της μόνιμης οδοντοφυΐας. Οι φρονιμίτες ανατέλλουν φυσιολογικά μετά την ηλικία των 18 ετών αλλά ωστόσο ορισμένες φορές δεν ανατέλλουν καθόλου και παραμένουν έγκλειστοι λόγω έλλειψης χώρου. Είναι επίσης δυνατόν να ανατείλουν σε μεγάλη ηλικία π.χ 50-60 ετών εφόσον χαθούν τα δόντια που παρεμποδίζουν την ανατολή  τους. Πολλές φορές μπορεί να μην υπάρχουν καθόλου στην μόνιμη οδοντοφυΐα.

Περιστεφανίτιδα: Είναι η συχνότερη αιτία εξαγωγής ενός έγκλειστου φρονιμίτη. Αποτελεί φλεγμονή του ούλου που καλύπτει τον έγκλειστο φρονιμίτη. Η φλεγμονή προκαλείται από μικροοργανισμούς που εισβάλλουν στον περιοδοντικό θύλακο. Ο πόνος είναι το συνηθέστερο σύμπτωμα ενώ μπορεί να συνοδεύεται από αδυναμία διάνοιξης του στόματος, πυρετό, απόστημα κ.α. Η περιστεφανίτιδα αντιμετωπίζεται αρχικά με καθαρισμό του περιοδοντικού θυλάκου ή χορήγηση αντιβίωσης. Η οριστική θεραπεία έγκειται στην εξαγωγή του υπαίτιου φρονιμίτη. Μεγαλύτερη συχνότητα περιστεφανίτιδας εμφανίζουν οι ημιέγκλειστοι φρονιμίτες που ευνοούν την  κατακράτηση των μικροβίων. Συνήθως οι έγκλειστοι παραμένουν ασυμπτωματικοί.

Ορθοδοντικά προβλήματα: Η ύπαρξη των φρονιμίτων είναι δυνατό να επιβαρύνουν ή να παρεμποδίζουν την θεραπεία ενός ήδη υπάρχοντος ορθοδοντικού προβλήματος.

Περιοδοντίτιδα και τερηδόνα: Η ύπαρξη ενός φρονιμίτη μπορεί πολλές φορές να παρεμποδίζει την εφαρμογή σωστής στοματικής υγιεινής στον δεύτερο γομφίο. Το γεγονός αυτό ιδιαίτερα όταν ο δεύτερος γομφίος πάσχει από περιοδοντική νόσο είναι αρκετά επιζήμιο. Για τον λόγο αυτό προτιμάται η προληπτική εξαγωγή του φρονιμίτη για την διάσωση του δεύτερου γομφίου, που αποτελεί σαφώς πολύ χρησιμότερο δόντι στον μόνιμο οδοντικό φραγμό.

Εξαγωγή: Η αφαίρεση ενός έγκλειστου ή ημιέγκλειστου φρονιμίτη γίνεται χειρουργικά με τοπική αναισθησία. Μετά πραγματοποιείται τομή πάνω από το ούλο που καλύπτει τον φρονιμίτη. Στην συνέχεια με τον οδοντιατρικό τροχό αφαιρείται το τμήμα του οστού που καλύπτει το δόντι. Έπειτα το δόντι εκμοχλεύεται ώστε να εξαχθεί από το οστό της γνάθου. Ορισμένες φορές λόγω έλλειψης χώρου για την εξαγωγή είναι αναγκαίος ο τεμαχισμός του δοντιού με το τροχό. Μετά την εξαγωγή το τραύμα  συρράπτεται. Η εξαγωγή ενός φρονιμίτη που δεν  είναι έγκλειστος ή ημιέγκλειστος και έχει ανατείλει κανονικά είναι συνήθως μια απλή εξαγωγή ειδικά για τους άνω φρονιμίτες.  

Οι φρονιμίτες αποτελούν στον άνθρωπο ένα υπολειμματικό εξελικτικό όργανο που χρησίμευαν στο απώτερο παρελθόν καθώς οι γνάθοι είχαν μεγαλύτερο μέγεθος και οι τροφές του ανθρώπου ήταν σκληρότερες. Με την εξέλιξη του ανθρωπίνου είδους οι φρονιμίτες αχρηστεύθηκαν λόγω της μαλακότερης και πιο επεξεργασμένης τροφής. Σύμφωνα με το νόμο της εξέλιξης ότι δεν χρησιμοποιείται, υποπλάσεται και γίνεται προβληματικό στη λειτουργία του όπως συμβαίνει ακριβώς με τους φρονιμίτες. Επομένως η διατήρηση τους στις περισσότερες περιπτώσεις δημιουργεί προβλήματα οδοντοστοματολογικά και οδοντογναθικά και γι΄ αυτό θα πρέπει να εξάγονται.